Indianie jagody uważali za dar Wielkiego Ducha, pomagający leczyć choroby. Badania naukowe to potwierdzają. W owocach aronii stwierdzano do 630 mg antocyjanów (ciemnoczerwonych barw­ików, występujących też w czerwonym winie) w l00 g owoców, znacznie więcej niż w owocach czarnego bzu czy czarnej porzeczce. To jedno z najbogatszych źródeł antocyjanów w przyrodzie! Owoce mają ok. 1500mg katechin i ich polimerów - tanin. Dużej ilości tanin aronia zawdzięcza cierpki smak. Bardzo interesujący okazał się też następny z bioaktywnych składników aronii: kwas chlorogenowy. Pokazano na szczu­rach, że podawanie kwasu zwiększa tolerancję glukozy i spowalnia jej wchłanianie, zmniejsza też poziom lipidów we krwi. Ze względu na dużą zawartość kwasu chlorogenowego aronia może być polecana jako uzupełnienie diety diabetyków.

Polifenole aronii: antocyjany, taniny i kwas chlorogenowy to związki o silnych właściwościach antyoksydacyjnych. Zainteresowanie świata medycyny aronią wynika głównie z poszukiwania efektywnych antyoksydantów, czyli substancji likwidujących wolne rodniki. Jak wiadomo, większość chorób cywilizacyjnych to choroby, w których patologii uczestniczą rodniki. Reakcje rodnikowe przyczyniają się do przyspieszonego starzenia się organizmu. Aby temu zapobiegać, trzeba z pożywieniem dostarczać antyoksydantów. Dlatego nasza dieta musi zawierać dużo owoców i warzyw. Osobom zapracowanym warto polecić antyoksydanty w kapsułce, czyli suplementy diety: ekstrakt z zielonej herbaty czy antocyjany aroniowe.

Badania sugerują, że ekstrakty z owoców czy ziół mogą działać ochronnie, przeciwdziałając powstawaniu miażdżycy, a w konsekwencji chorobom serca i układu krążenia. Wiadomo, że ekstrakt antocyjanów aroniowych obniża ciśnienie, badania kliniczne jeszcze trwają.

Innym efektem działania antocyjanów jest poprawa nocnego widzenia. Kiedyś lotni­kom podawano dżem z czarnych jagód, teraz przemysł farmaceutyczny produkuje ekstrakty w kapsułkach. Ekstrakt wpływa na przepływ krwi w naczyniach kapilarnych i poprawia ich elastyczność. Bioaktywnymi składnikami są zarówno antocyjany, jak i katechiny; oba typy związków są też w owocach aronii.

Owoce aronii mogą też okazać się cenne w profilaktyce chorób nowotworowych. W ekspe­rymentach na zwierzętach pokazano, że w grupie dostającej ekstrakt antocyjanów aronii rozwijało się mniej nowotworów, mniej było przerzutów. Ekstrakty z winogron, czarnych jagód oraz aronii testowano na komórkach jako potencjalne pre­paraty zapobiegające rozwojowi nowotworu jelita grubego. Okazało się, że wszystkie hamowały wzrost komórek rakowych, ale najsilniejszy efekt był po dodaniu ekstraktu z aronii.

Procesy utleniania mają wpływ na rozwój chorób neurodegeneracyjnych: chorobę Alzheimera, Parkinsona, starczą demencję. Upośledzenie funkcji mózgu następuje z wiekiem, ale w spowolnieniu tych procesów mogą być pomocne związki otrzymywane z jagód. Poprawiają one pamięć i pracę mózgu.

Aronia nie jest kolejnym cudownym środkiem na raka, ani lekiem na chorobę Alzheimera, ale niewątpliwie posiada walory prozdrowotne. Warto o tym pamiętać, robiąc zakupy i sięgać po dżem czy syrop aroniowy.

prof. Iwona Wawer
Kierownik Zakładu Chemii Fizycznej AM w Warszawie
źródło: „W zdrowym stylu” maj 2007